อีกหนึ่งกิจกรรมสำคัญทางศาสนาพุทธเกิดขึ้นหลังการเข้าพรรษาสิ้นสุดลง เพื่อเตรียมเข้าสู่ฤดูกาลแห่งบุญอีกครั้ง นั่นคือประเพณีทางศาสนา ‘พิธีทอดผ้ากฐิน’ ที่อยู่คู่สังคมไทยมาช้านาน
ขณะที่เบื้องหลังผ้าผืนหนึ่งนั้น ยังมีความหมายลึกซึ้งยิ่งกว่าการถวายของอีกด้วย
การทอดกฐิน สำคัญยังไง?
‘กฐิน’ มาจากคำบาลีว่า กฏินะ หมายถึง ‘ไม้สะดึง’ หรือกรอบไม้ที่ใช้ขึงผ้าเวลาตัดเย็บจีวรพระในสมัยพุทธกาล ขณะที่ การทอดกฐินจึงถือเป็น ‘การถวายผ้าไตรจีวรแด่พระภิกษุที่จำพรรษาครบ 3 เดือน’
โดยพระพุทธเจ้าทรงอนุญาตให้ทำได้เพียงปีละครั้ง และเฉพาะช่วงเวลา 1 เดือนหลังออกพรรษาเท่านั้น
นอกจากนี้ ยังทำให้ ‘กฐิน’ ไม่ใช่แค่พิธี แต่เป็นสัญลักษณ์ของความสามัคคี ด้วยคนทั้งหมู่บ้าน ชุมชน หรือแม้แต่ทั้งองค์กร จะร่วมแรงร่วมใจกันจัดงานนี้ เพื่อถวายผ้าและสิ่งของจำเป็นให้พระสงฆ์ใช้สอยต่อไปในปีใหม่แห่งการบวชเรียน
แล้ว ‘กฐินหลวง’ คืออะไร?
จากจุดเริ่มต้นการทอดผ้ากฐิน ที่เริ่มจากอินเดียในสมัยพุทธกาล ก่อนเดินทางมาสู่สุวรรณภูมิพร้อมพระพุทธศาสนาเถรวาท และหยั่งรากลึกในดินแดนไทยตั้งแต่สมัยสุโขทัย กาลล่วงถึงปัจจุบันยังคงเป็นประเพณีแห่งศรัทธาที่คนไทยรักษาไว้กว่า 700 ปีถึงในวันนี้
ขณะที่ การทอดผ้า ‘กฐินหลวง’ เป็นพระราชกรณียกิจของพระมหากษัตริย์ผู้ทรงเป็นพุทธมามกะและเอกอัครพุทธศาสนูปถัมภก พระองค์จะเสด็จพระราชดำเนินถวายผ้าพระกฐินด้วยพระองค์เอง หรือทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระราชินี พระราชโอรส พระราชธิดา เสด็จพระราชดำเนินทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจแทนพระองค์
รวมทั้งพระกฐินที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระบรมวงศานุวงศ์ ราชสกุล องคมนตรี หรือผู้ที่ทรงพระราชดำริเห็นสมควรให้เสด็จฯ แทนพระองค์นำไปถวายยังพระอารามหลวงสำคัญ 16 พระอาราม ที่สงวนไว้ไม่ให้มีการขอพระราชทาน
ส่วนการขอรับพระราชทานผ้าพระกฐินหลวง เป็นกฐินที่พระมหากษัตริย์ทรงพระราชทาน เพื่อให้ส่วนราชการหรือหน่วยงานต่าง ๆ ไปทอดถวายยังวัดที่กำหนดไว้ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นพระอารามหลวง โดยถือเป็นกฐินในพระบรมราชูปถัมภ์ อีกทั้งมีความหมายลึกซึ้ง เพราะเป็นการสืบต่อพระราชศรัทธา และแสดงถึงความผูกพันระหว่างสถาบันพระมหากษัตริย์กับพระพุทธศาสนา
การได้รับ ‘พระกฐินพระราชทาน’ ต้องทำอย่างไร
ในปัจจุบัน การขอรับพระราชทานผ้าพระกฐินพระราชทาน ต้องผ่านการพิจารณาจากสำนักพระราชวัง ซึ่งจะจัดสรรวัดพระอารามหลวงต่าง ๆ ทั่วประเทศให้ได้รับผ้าพระกฐินกฐินฯ ปีละครั้ง
โดยแต่ละปีจะมีวัดพระอารามหลวงราว 200–300 วัด ทั่วประเทศที่ได้รับพระราชทาน
หน่วยงาน รัฐวิสาหกิจ หรือเอกชนที่มีความประสงค์จะทอดกฐินหลวง จะต้องทำหนังสือขอพระราชทานไปยังสำนักพระราชวัง เพื่อให้ได้รับมอบหมายวัด และจะมีการประกาศรายชื่อวัดที่ได้รับผ้าพระกฐินฯ อย่างเป็นทางการในแต่ละปี
อานิสงส์แห่งการทอดกฐิน
พระพุทธองค์ทรงตรัสว่า การทอดกฐินเป็น ‘มหาทาน’ เพราะทำได้ยาก ต้องรอเวลา ต้องมีความพร้อม และต้องทำด้วยใจบริสุทธิ์
อานิสงส์ของการทอดกฐินจึงยิ่งใหญ่ ได้แก่
- เป็นบุญที่ทำได้เพียงปีละครั้ง
- เกิดความสามัคคีในหมู่ผู้ร่วมบุญ
- เกื้อหนุนให้ชีวิตราบรื่น เจริญก้าวหน้า
- สร้างความอุดมสมบูรณ์ทั้งกายและใจ
และที่สำคัญ คือ ทำให้เกิด ‘ปิติในใจ’ เมื่อระลึกถึงบุญครั้งนี้ในภายหลัง
ข้อคิดเล็ก ๆ จากผ้าผืนใหญ่
กฐินไม่ใช่แค่ผ้า แต่เรียกได้ว่าเป็นกุศโลบาย แห่งการรวบรวมกำลังใจและจิตศรัทธาของผู้คนหมู่มากของผู้ให้และผู้รับเข้าด้วยกัน ด้วยในวันที่เราได้มีส่วนร่วมทอดกฐิน ไม่ว่าด้วยแรงกายหรือแรงใจ นั่นคือวันที่เรากำลังเย็บร้อยความดีงามเข้าสู่ใจของเราเอง
กลุ่มบีเจซี บิ๊กซี ถวายผ้าพระกฐินพระราชทาน
พร้อมกับนี้ เมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 2568 กลุ่มบีเจซี บิ๊กซี นำโดยผู้บริหาร ‘อัศวิน -ฐาปณี เตชะเจริญวิกุล’ ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการผู้จัดการใหญ่ และกรรมการรองผู้จัดการใหญ่อาวุโส พร้อมด้วยคณะผู้บริหาร ได้อัญเชิญผ้าพระกฐินพระราชทาน ซึ่งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ พระราชทานให้บริษัท ฯ
เพื่อน้อมนำไปถวายแด่พระภิกษุสงฆ์จำพรรษากาลถ้วนไตรมาส ณ วัดไตรมิตรวิทยารามวรวิหาร กรุงเทพมหานคร โดยมีคณะสงฆ์ ข้าราชการ และประชาชนในพื้นที่เข้าร่วมพิธีอย่างพร้อมเพรียง
การประกอบพิธีถวายผ้าพระกฐินพระราชทานในครั้งนี้ เป็นการสืบสานประเพณีสำคัญของชาติ และตอกย้ำเจตนารมณ์ของกลุ่มบีเจซี บิ๊กซี ในการทำนุบำรุงพระพุทธศาสนา รักษาไว้ซึ่งคุณค่าทางวัฒนธรรมไทย และร่วมสืบทอดประเพณีที่ดีงามให้คงอยู่คู่สังคมไทยสืบไป
นอกจากนี้ เมื่อภายหลังเสร็จสิ้นการถวายผ้าพระกฐินพระราชทาน พร้อมถวายเพลคณะพระภิกษุสงฆ์ วัดไตรมิตรฯแล้ว กลุ่มบีเจซี บิ๊กซี ยังได้จัดให้มี ‘โรงทาน’ ขึ้น โดยรวบรวมกว่า 50 บูธร้านอาหารและเครื่องดื่มดัง เพื่อแจกจ่ายอาหาร เครื่องดื่ม สิ่งของอุปโภคบริโภค ให้แก่ผู้คนทั่วไปโดยไม่คิดค่าใช้จ่าย ในวันเดียวกัน อีกด้วย
หลวงพ่อทองคำ วัดไตรมิตร
วัดไตรมิตรวิทยารามวรวิหาร เป็นพระอารามหลวงชั้นเอก ชนิดวรมหาวิหาร และเป็นที่ประดิษฐาน พระพุทธมหาสุวรรณปฏิมากร หรือ ‘หลวงพ่อทองคำ’พระพุทธรูปทองคำแท้ที่ใหญ่ที่สุดในโลก นับเป็นหนึ่งในศูนย์รวมศรัทธาของพุทธศาสนิกชนทั้งชาวไทยและต่างประเทศ
ภายในวัดยังมีพระมหามณฑปที่สร้างขึ้นเพื่อประดิษฐานหลวงพ่อทองคำให้สมพระเกียรติ แทนพระวิหารเดิม พร้อมทั้งเพื่อเฉลิมพระเกียรติ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เนื่องใน 2วโรกาสสำคัญ ได้แก่ การครองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี (พ.ศ. 2549) และการเจริญพระชนมพรรษา 80 พรรษา (พ.ศ. 2550)
STORYTELLER BY LilGray
