‘กระดูกพรุน’ ในผู้ชาย ความเสี่ยงสุขภาพ ร่างกายส่งสัญญาณ ‘ปวดหลังเรื้อรัง’

โรงพยาบาลเอส สไปน์ฯ บอกแนวโน้ม ‘ผู้ชาย’ ก็เสี่ยงโรคกระดูกพรุนได้ ความจริงที่หลายคนไม่รู้กับแพทย์เฉพาะทาง

ภาวะกระดูกพรุน (Osteoporosis) เป็นปัญหาสุขภาพที่พบมากขึ้นเรื่อย ๆ ในกลุ่มผู้สูงอายุ และแม้จะมีภาพจำว่าเป็น ‘โรคของผู้หญิงวัยหมดประจำเดือน’ แต่ ในความเป็นจริงผู้ชายเองก็มีความเสี่ยงไม่แพ้กัน

ผู้ชาย เป็นโรคกระดูกพรุนได้

นพ.ศรัณย์ จินดาหรา แพทย์เฉพาะทางด้านกระดูกสันหลังและข้อ โรงพยาบาลเอส สไปน์ แอนด์ จอยท์ โรงพยาบาลเฉพาะทางด้านกระดูกสันหลังและข้อ เผยว่า ผู้ชายมีความเสี่ยงเรื่องภาวะกระดูกพรุนและควรตระหนัก แม้ผู้ชายจะมีฮอร์โมน แอนโดรเจน (Androgen) ซึ่งช่วยสร้างมวลกระดูกได้มากในช่วงวัยกลางคน จึงทำให้เข้าสู่ภาวะกระดูกพรุนช้ากว่าผู้หญิงเฉลี่ย 10 ปี

แต่สุดท้ายเมื่ออายุมากขึ้น เซลล์ที่ควบคุมสมดุลกระดูกเริ่มทำงานผิดปกติ โดยเฉพาะการทำงานของเซลล์ที่เกี่ยวกับกระดูก เนื่องจากร่างกายมีเซลล์ 2 ชนิดที่ทำหน้าที่ตรงข้ามกัน คือ

• เซลล์สร้างกระดูก (Osteoblast)
• เซลล์สลายกระดูก (Osteoclast)

“เมื่ออายุมากขึ้น การสร้างกระดูกจะลดลง ขณะที่การสลายยังคงดำเนินต่อไป นำไปสู่ภาวะที่มวลกระดูกค่อย ๆ ลดลงเรื่อยๆ จนเสี่ยงต่อการหักหรือยุบตัวของกระดูกโดยเฉพาะกระดูกสันหลัง”

โดย กระดูกสันหลังเป็นจุดรับน้ำหนักของร่างกาย เมื่อมวลกระดูกลดลง ความแข็งแรงก็ลดตาม ส่งผลให้กระดูกสันหลัง ยุบตัว หรือผิดรูป ได้ง่าย ทำให้เกิดอาการปวดหลังเรื้อรัง หรือแม้แต่เดินไม่ได้ในรายที่กระดูกหักและไปกดทับเส้นประสาท” นพ.ศรัณย์กล่าว

นพ.ศรัณย์ จินดาหรา แพทย์เฉพาะทางด้านกระดูกสันหลังและข้อ โรงพยาบาลเอส สไปน์ แอนด์ จอยท์

จับสัญญาณ ‘ภาวะกระดูกพรุน’

สำหรับการตรวจมวลกระดูกด้วยเครื่อง DEXA Scan (Dual-Energy X-ray Absorptiometry) เป็นวิธีมาตรฐานที่สามารถวินิจฉัยภาวะกระดูกพรุนได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น ใช้เวลาเพียง 15–20 นาที ไม่เจ็บตัว และไม่ต้องเตรียมร่างกายใด ๆ

นพ. ศรัณย์ อธิบายว่า “ในผู้ที่อายุมากกว่า 80 ปี พบว่าผู้ชายและผู้หญิงมีอัตราการหักจากโรคกระดูกพรุนใกล้เคียงกันคือ 50:50 แต่ในความเป็นจริง กลับพบว่าผู้ชายส่วนใหญ่มักไม่ได้รับการตรวจวินิจฉัยและรักษาอย่างจริงจัง เพราะคิดว่าโรคนี้ไม่เกี่ยวกับตัวเอง”

กลุ่มที่ควรได้รับการตรวจ:

• ผู้หญิงอายุ 65 ปีขึ้นไป
• ผู้ชายอายุ 70 ปีขึ้นไป

ผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยง เช่น หลังค่อม, ส่วนสูงลดลง,  น้ำหนักน้อย (BMI < 20), สูบบุหรี่, ดื่มแอลกอฮอล์ หรือกาแฟมากกว่า 400 มก./วัน, ใช้ยาสเตียรอยด์ติดต่อกันนาน หรือ มีประวัติครอบครัวกระดูกหักจากอุบัติเหตุไม่รุนแรง

ดังนั้น การตรวจมวลกระดูกจะช่วยให้รู้เท่าทันก่อนที่กระดูกจะหักหรืออาการปวดหลังจากภาวะกระดูกพรุน เพื่อเริ่มดูแลรักษาได้ทันเวลาและป้องกันความรุนแรงที่จะเกิดขึ้นในอนาคต

แนวทางการรักษาขึ้นอยู่กับระดับความรุนแรง

ขณะที่ การรักษาอาการปวดหลังจากภาวะกระดูกพรุนมีหลายแนวทาง ขึ้นอยู่กับอาการและผลการตรวจอย่างละเอียดโดยแพทย์เฉพาะทาง

• ระยะเริ่มต้น: ใช้ยาเพื่อเพิ่มมวลกระดูก ร่วมกับการออกกำลังกายเฉพาะส่วน เช่น การบริหารกล้ามเนื้อหลัง
• กรณีกระดูกยุบหรือหักเฉียบพลัน: แพทย์จะพิจารณารักษาด้วยหัตถการ เช่น การฉีดการ Bone Cement เพื่อเติมและยึดโครงสร้างกระดูก ลดการปวด และป้องกันการทรุดตัวเพิ่ม

ป้องกัน-เสริมความแข็งแรงกระดูก

นพ. ศรัณย์ กล่าวถึงแนวทางการป้องกันภาวะกระดูกพรุนด้านโภชนาการที่เหมาะสม ที่จะช่วยชะลอการสูญเสียมวลกระดูก และลดความเสี่ยงของกระดูกหักโดยในแต่ละช่วงวัยควรได้รับแคลเซียมในปริมาณที่เหมาะสมและเพียงพอ และควรได้รับจากอาหารเป็นหลัก เช่น นม ปลาเล็กปลาน้อย เต้าหู้ ถั่ว งาดำ ฯลฯ

• อายุต่ำกว่า 50 ปี: ควรได้รับ แคลเซียม 800 มก./วัน
• อายุ 50 ปีขึ้นไป หรือหญิงวัยหมดประจำเดือน: แคลเซียม 1,000 มก./วัน และหากเสริมด้วยอาหารเสริมแคลเซียม: ก็ไม่ควรเกิน 1,500 มก./วัน เพราะอาจเพิ่มความเสี่ยงของโรคหัวใจและหลอดเลือดได้

สำหรับ โรคกระดูกพรุนในผู้ชาย อาจเป็น ‘ภัยเงียบ’ ที่ถูกมองข้ามมานาน ทั้งที่มีความเสี่ยงไม่แพ้ผู้หญิง และส่งผลต่อคุณภาพชีวิตอย่างมากหากปล่อยให้กระดูกหักหรือทรุดโดยไม่รู้ตัว

ทั้งนี้ การตรวจวินิจฉัยแต่เนิ่น ๆ จะช่วยป้องกันภาวะแทรกซ้อน และช่วยให้เริ่มดูแลสุขภาพกระดูกให้แข็งแรงด้วย ที่ โรงพยาบาลเอส เฉพาะทางด้านกระดูกสันหลังและข้อ  มีบริการตรวจมวลกระดูกด้วย เครื่องมือที่มีมาตรฐานสากลและทันสมัย โดยแพทย์เฉพาะทาง และพร้อมให้คำแนะนำเชิงลึกทั้งในด้านการป้องกัน การเสริมโภชนาการ และแนวทางดูแลที่เหมาะสม

Key Takeaways

• กระดูกพรุนเกิดได้ในผู้ชาย มีความเสี่ยงกระดูกพรุนเพิ่มขึ้นตามอายุ แม้จะเริ่มช้ากว่าผู้หญิง แต่เมื่อเกิดขึ้นแล้ว ความรุนแรงไม่ต่างกัน และมักถูกวินิจฉัยช้ากว่า
• ปวดหลังเรื้อรังคือสัญญาณเตือนสำคัญ อาจเกิดจากกระดูกสันหลังยุบหรือหักจากภาวะกระดูกพรุน ไม่ใช่แค่กล้ามเนื้ออักเสบทั่วไ
• ตรวจเร็ว รู้ทัน ป้องกันความพิการในอนาคต การตรวจมวลกระดูกด้วย DEXA Scan ช่วยพบความเสี่ยงตั้งแต่ระยะเริ่มต้น ลดโอกาสกระดูกหัก เดินไม่ได้ และภาวะแทรกซ้อนระยะยาว

Alternate-X สรุปให้

 

 

 

ภาวะกระดูกพรุนในผู้ชายเป็นปัญหาสุขภาพที่ถูกมองข้ามมานาน แม้ผู้ชายจะมีฮอร์โมนช่วยชะลอการสูญเสียมวลกระดูก แต่ความเสี่ยงจะเพิ่มขึ้นเมื่ออายุมาก ขณะที่ อาการปวดหลังเรื้อรังอาจเป็นสัญญาณของกระดูกสันหลังยุบหรือหักโดยไม่รู้ตัว การตรวจมวลกระดูกด้วย DEXA Scan ช่วยวินิจฉัยได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น พร้อมการดูแลและรักษาอย่างเหมาะสมตั้งแต่เนิ่น ๆ ช่วยป้องกันความรุนแรงและรักษาคุณภาพชีวิตได้