มองเบื้องหลังดราม่า Jensen Huang เมื่อสิงคโปร์ถูกจับตาปม Megaspeed และ Alice Huang สงสัยเป็นทางผ่านชิป AI สู่จีน ปลุกกระแส Singapore-washing กลางสงครามเทค
- Jensen Huang ลาออกจาก Nvidia ทันที ประกาศสละทุกตำแหน่งบริหาร จากปมข่าวอื้อฉาวด้านความสัมพันธ์นอกสมรส โดยแต่งตั้ง Colette Kress (CFO) ขึ้นรักษาการแทนชั่วคราว
- Alice Huang ถูกจับตาปมสายลับและทางผ่านชิป AI ข่าวกรองสหรัฐฯ สงสัยอดีตผู้บริหาร Megaspeed รายนี้เชื่อมโยงกับรัฐบาลจีนและลักลอบส่งชิป Nvidia เลี่ยงการคว่ำบาตร ล่าสุดทางการสิงคโปร์สั่งห้ามเธอเข้าประเทศถาวรแล้ว
- ปรากฏการณ์ ‘Singapore-washing’ ถูกจับตา กลยุทธ์บริษัททุนจีน นิยมจดทะเบียนตั้งฐานในสิงคโปร์เพื่อฟอกขาวภาพลักษณ์กำลังกลายเป็นดาบสองคม เมื่อสหรัฐฯ เริ่มตรวจสอบลึกถึงผู้ถือหุ้นตัวจริงและปลายทางเทคโนโลยี
Nvidia ผู้ผลิตชิปปัญญาประดิษฐ์ที่ใครๆ ก็อยากได้ แต่ด้วยความที่เป็นบริษัทสัญชาติสหรัฐฯ ประเด็นเรื่องความมั่นคงทางเทคโนโลยีจึงถูกผนวกเข้ากับการเมืองระหว่างประเทศอย่างเลี่ยงไม่ได้
หากพูดถึง Nvidia ทุกคนต้องนึกถึง Jensen Huang ซีอีโอคนดัง ผมขาว สวมทีเชิ้ตพร้อมแจ็กเกตหนังดำ จนกลายเป็น Persona Brading ที่คนทั่วโลกจดทำ กลายเป็นประเด็นข่าวร้อนจากกรณีผู้บริหารสาวที่ชื่อ Alice Huang หรือชื่อจีนว่า (Huang Le) เธอเป็นหญิงชาวจีน ไปทำงานเป็นผู้บริหารบริษัท Megaspeed International บริษัทด้าน Cloud Computing และ Data Center ซึ่งจดทะเบียนในสิงคโปร์
ไม่ใช่เรื่องแปลกหากว่าซีอีโอของบริษัท Data Center ที่จดทะเบียนในสิงคโปร์ จะรู้จักมักคุ้นกับซีอีโอบริษัทผู้ผลิตชิปอย่าง Nvidia ในฐานะพันธมิตรคู่ค้า แต่เรื่องความสัมพันธ์ของทั้งสอง กลับเริ่มออกอาการเอ๊ะ?ในสื่อมวลชนบางสำนัก เพราะหนึ่งในภาพความสนิทสนมที่ดูสนิทเกินคู่ค้า คือ ภาพของทั้งสองที่สวมกอดและหอมแก้มกันระหว่างพบปะที่ไทเป ไต้หวัน ในเวลานั้นสื่อหลายสำนักรายงานความสัมพันธ์ของทั้งสองคนในลักษณะชู้รัก ยังไม่ถึงขั้นสืบสวนด้านความมั่นคงว่าอลิซอาจเป็นสายลับให้กับรัฐบาลปักกิ่ง จนกระทั่งหน่วยข่าวกรองสหรัฐฯ ออกมาเปิดเผยเรื่องดังกล่าว
ประเด็นเรื่องอลิซเป็นสายลับให้รัฐบาลจีนจริงหรือไม่นั้นคงต้องสอบสวนกันต่อไป ตอนนี้ยังเร็วเกินกว่าจะสรุป ในขณะเดียวกัน เจนเซ่น หวง ซึ่งแต่งงานมีภรรยาอยู่แล้ว แถมตัวเองยังเป็นซีอีโอบริษัทชิประดับโลก ก็ต้องเคลียร์ตัวเองทั้งที่บ้านและที่บริษัทด้วยเช่นกัน และหากเรื่องนี้นำไปสู่การหย่ากับภรรยา เชื่อว่าจะเป็นการฟ้องหย่าที่ราคาแพงที่สุดในประวัติศาสตร์ มากกว่ากรณีหย่าของเจฟฟ์ เบโซส กับภรรยาซะอีก
ซึ่งล่าสุด เจนเซ่น หวง ได้ประกาศลาออกจากตำแหน่งประธานเจ้าหน้าที่บริหาร (CEO), ประธานบริษัท และกรรมการบริหารของ Nvidia อย่างเป็นทางการแล้วมีผลทันที โดยคณะกรรมการบริหารได้แต่งตั้ง Colette Kress (ซึ่งดำรงตำแหน่ง CFO อยู่เดิม) ขึ้นมาทำหน้าที่ รักษาการ CEO ควบคู่กันไป ในระหว่างที่บริษัทกำลังสรรหาซีอีโอตัวจริงคนใหม่
Singapore-washing ย้ายบ้านเพื่อเปลี่ยนภาพลักษณ์
เรื่องนึงที่ AlternateX ตั้งข้อสังเกต คือ กรณีนี้ไม่ใช่ครั้งแรกที่ประเทศ ‘สิงคโปร์’ อยู่ใจกลางความขัดแย้งในความมั่นคงสหรัฐฯ-จีน เพราะก่อนหน้านี้ โชว์ จือ ชิว (Shou Zi Chew) ซีอีโอ TikTok ซึ่งเป็นชาวสิงคโปร์โดยกำเนิด ก็เคยถูกสมาชิกสภาคองเกรสซักถามหนักเรื่องความเสี่ยงต่อข้อมูลผู้ใช้ชาวอเมริกันเมื่อปี 2023 เช่นกัน เพราะเกรงว่า TikTok จะไปขโมยข้อมูลผู้ใช้งานชาวอเมริกัน ซึ่งบริษัท ByteDance จากแผ่นดินใหญ่เลือกสิงคโปร์เป็นที่จดทะเบียนตั้งบริษัทสำหรับทำธุรกิจนอกจีน
กรณีของ Alice Huang เธอเองก็เป็นชาวจีนที่ทำงานกับที่บริษัท Megaspeed ซึ่งบรรดาผู้ถือหุ้นส่วนใหญ่เป็นชาวจีน แต่บริษัทมาจดทะเบียนที่สิงคโปร์ ในขณะที่ โชว์ จือ ชิว เป็นชาวสิงคโปร์ที่บริหารแพลตฟอร์มซึ่งมีรากเหง้าจากจีน แล้ทำไมสิงคโปร์จึงกลายเป็นที่ปักหลักของธุรกิจจีนที่่ต้องการทำธุรกิจในต่างแดน
ย้อนไปช่วง 4-5 ปีก่อนที่ความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ กับจีนทวีความเข้มข้นขึ้น มีคำศัพท์หนึ่งที่ถูกนำมาใช้กล่าวถึงปรากฏการณ์นี้คือ Singapore-washing ซึ่งหมายถึงการที่บริษัทหรือธุรกิจที่มีความเชื่อมโยงกับจีนเลือกใช้สิงคโปร์เป็นฐานทางนิติบุคคลหรือฐานดำเนินธุรกิจ เพื่อให้สามารถเข้าถึงตลาดและพันธมิตรระหว่างประเทศได้สะดวกขึ้น รวมถึงลดความเสี่ยงจากการถูกมองว่าเป็นธุรกิจที่มีความเชื่อมโยงกับจีนโดยตรง
แต่ไม่ได้หมายความว่าทุกบริษัทสัญชาติจีนที่เข้ามาจดทะเบียนในสิงคโปร์กำลังปกปิดตัวตนหรือหลีกเลี่ยงมาตรการคว่ำบาตร เพราะการตั้งบริษัทโฮลดิ้งหรือสำนักงานใหญ่ในประเทศที่สามเป็นแนวทางปกติของธุรกิจข้ามชาติตามปกติที่ใครๆ เค้าทำกันอยู่แล้ว ซึ่งหากพิจารณาในมุมธุรกิจ การที่บริษัทจีนเลือกเข้ามาตั้งสำนักงานใหญ่หรือจัดตั้งบริษัทลูกในสิงคโปร์ ไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะในอุตสาหกรรมเทคโนโลยีเท่านั้น แต่ยังครอบคลุมไปถึงธุรกิจการเงิน อสังหาริมทรัพย์ โลจิสติกส์ พลังงาน และการลงทุนระหว่างประเทศ
เหตุผลสำคัญ คือ สิงคโปร์ มีสภาพแวดล้อมทางธุรกิจที่เอื้อต่อการดำเนินธุรกิจข้ามชาติ ทั้งระบบกฎหมายที่มีความชัดเจน การคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา ระบบธนาคารและตลาดทุนที่ได้รับความเชื่อถือ และนโยบายภาษีที่แข่งขันได้เมื่อเทียบกับศูนย์กลางธุรกิจอื่นในภูมิภาค
นอกจากนี้ สิงคโปร์ยังมีเครือข่ายความตกลงการค้าเสรีกับหลายประเทศ รวมถึงเป็นสมาชิกของความตกลงหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจระดับภูมิภาค (RCEP) ซึ่งมีทั้งจีน ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ ออสเตรเลีย และประเทศสมาชิกอาเซียนเข้าร่วม ทำให้ประเทศมีความได้เปรียบในการเป็นฐานบริหารธุรกิจที่เชื่อมโยงกับตลาดหลายแห่ง
สำหรับธุรกิจจีน การมีสำนักงานใหญ่หรือบริษัทโฮลดิ้งในสิงคโปร์จึงช่วยให้สามารถบริหารการลงทุนในต่างประเทศ ติดต่อกับสถาบันการเงินระหว่างประเทศ และสร้างความร่วมมือกับบริษัทตะวันตกได้สะดวกขึ้น ท่ามกลางข้อจำกัดมากมายของรัฐบาลปักกิ่งที่ขีดเส้นธุรกรรมของบริษัทจีนที่จะติดต่อกับต่างชาติอย่างเข้มงวด
อีกปัจจัยหนึ่ง คือ สิงคโปร์มีบุคลากรที่มีความสามารถด้านการเงิน กฎหมาย เทคโนโลยี และการบริหารธุรกิจระหว่างประเทศ รวมถึงมีประชากรเชื้อสายจีนจำนวนมากที่ใช้ภาษาจีนและภาษาอังกฤษได้ ทำให้เป็นพื้นที่ที่ผู้บริหารจากจีนสามารถเข้ามาดำเนินธุรกิจและสร้างเครือข่ายกับตลาดต่างประเทศได้ค่อนข้างสะดวก
Megaspeed กับปลายทางของชิป AI
ย้อนกลับมาที่กรณี Megaspeed ซึ่งจดทะเบียนในสิงคโปร์ แต่ธุรกิจของบริษัทอยู่ในอุตสาหกรรม Cloud Computing และ Data Centre ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับห่วงโซ่อุปทานเทคโนโลยีระดับโลก อาจถูกมองได้ว่าใช้ระบบกฎหมายที่เอื้อของสิงคโปร์เพื่อผลประโยชนบางประการ ท่ามกลางนโยบายของรัฐบาลทรัมป์ที่เข้มงวดตรวจสอบการเข้าถึงชิป AI ประสิทธิภาพสูงของจีน
Reuters รายงานว่า Megaspeed จดทะเบียนในสิงคโปร์ตั้งแต่ปี 2015 ภายใต้ชื่อ 7Road International ก่อนเปลี่ยนชื่อในปี 2023 และปัจจุบันเป็นบริษัทลูกของ Swiftdata ซึ่งจดทะเบียนในสิงคโปร์เช่นกัน ส่วน Alice Huang เคยดำรงตำแหน่งกรรมการผู้จัดการของ Megaspeed เป็นระยะเวลาประมาณ 8 เดือนจนถึงเดือนตุลาคม 2023 ก่อนที่เธอจะขึ้นเป็นซีอีโออย่างก้าวกระโดด สื่อต่างประเทศหลายแห่งพยายามตรวจสอบประวัติการทำงานของเธอ ก็เต็มไปด้วยข้อมูลที่น่าสงสัย
ก่อนกรณี Megaspeed สหรัฐฯ ก็เคยตรวจสอบสิงคโปร์ในประเด็นคล้ายกันมาแล้ว Bloomberg รายงานว่าฝ่ายบริหารสหรัฐฯ กำลังตรวจสอบว่า DeepSeek สตาร์ตอัป AI ของจีน ซื้อชิป Nvidia ขั้นสูงผ่านบุคคลที่สามในสิงคโปร์เพื่อเลี่ยงข้อจำกัดหรือไม่ ซึ่ง Nvidia ระบุว่าไม่เชื่อว่า DeepSeek ฝ่าฝืนกฎควบคุมการส่งออก ส่วนสิงคโปร์ก็ชี้แจงว่าศุลกากรและหน่วยบังคับใช้กฎหมายจะทำงานร่วมกับสหรัฐฯ ต่อไป
ในขณะเดียวกัน เมื่อย้อนดูตัวเลขไตรมาส 2 ของปีงบประมาณ 2026 ของ Nvidia พบว่า ยอดคำสั่งซื้อจากลูกค้าในสิงคโปร์ คิดเป็น22% ของรายได้รวมตามที่อยู่ในการเรียกเก็บเงินของลูกค้า สูงเป็นอันดับสองรองจากสหรัฐฯ ซึ่งเรื่องนี้ Nvidia อธิบายว่าลูกค้ามักใช้สิงคโปร์เป็นจุดรวมศูนย์ใบแจ้งหนี้ จึงน่าสงสัยว่าเหตุใดสิงคโปร์ซึ่งมีกฎหมายเข้มงวดมากเรื่องการตั้ง Data Center แต่เหตุใดกลับมาคำสั่งซื้อชิปเอไอในปริมาณสูง
Corporate Gateway กลายเป็นดาบสองคม
การที่สิงคโปร์เป็น Corporate Gateway ยอดนิยมของบรรดาบริษัทจีน ทำให้สหรัฐฯ จึงไม่แปลกที่รัฐบาลสหรัฐมักจับจ้องบริษัทต่างชาติที่จดทะเบียนในสิงคโปร์เป็นพิเศษ สำหรับบริษัทจีน การย้ายมาสิงคโปร์ไม่ได้รับประกันว่าจะหลุดจากสายตาวอชิงตัน เพราะสิ่งที่รัฐบาลตะวันตกให้ความสำคัญไม่ได้มีเพียงประเทศที่บริษัทจดทะเบียนเท่านั้น แต่ยังรวมถึงผู้ถือหุ้นที่แท้จริง ผู้มีอำนาจควบคุมบริษัท แหล่งเงินทุน และผู้ใช้งานปลายทางของสินค้าและเทคโนโลยีด้วย
ในอีกด้านหนึ่ง ปักกิ่งเองก็มีความคาดหวังให้บริษัทที่มีความเชื่อมโยงกับจีนรักษาผลประโยชน์ของประเทศมากขึ้น การย้ายสำนักงานใหญ่หรือจัดตั้งบริษัทในประเทศที่สามจึงไม่ได้หมายความว่าธุรกิจเหล่านั้นจะสามารถแยกตัวออกจากแรงกดดันทางการเมืองได้ทั้งหมด
กรณีของ Shein อีคอมเมิร์ซแฟชั่นเป็นอีกตัวอย่างหนึ่งที่สะท้อนข้อจำกัดดังกล่าว เพราะแม้จะโตจากยอดขายในแผ่นดินใหญ่ แต่บริษัทจะย้ายสำนักงานใหญ่ไปยังสิงคโปร์ แต่ก็ยังต้องเผชิญแรงกดดันทางการเมืองในสหรัฐฯ และอังกฤษเกี่ยวกับที่มาของสินค้า ห่วงโซ่อุปทาน และแผนการเข้าตลาดหุ้น แสดงให้เห็นว่าการ Singapore-washing เปลี่ยนประเทศที่ตั้งสำนักงานใหญ่ไม่ได้ทำให้ข้อสงสัยเกี่ยวกับต้นกำเนิดธุรกิจและการดำเนินธุรกิจหายไป
เรื่องนี้ รัฐบาลสิงคโปร์เองก็ต้องรักษาสมดุลอยู่ไม่น้อยเพราะมุมนึงสิงคโปร์ก็อยากดึงเงินลงทุนจากต่างชาติเข้ามาจดทะเบียนในประเทศ แต่อีกมุมก็เสี่ยงเรื่องความมั่นคงและอยู่ตรงกลางระหว่างความขัดแย้งของสองมหาอำนาจ ที่ผ่านมารัฐบาลสิงคโปร์ระบุชัดว่า แม้สหรัฐจะแบนส่งออกชิปสิงคโปร์ไม่ได้บังคับใช้มาตรการดังกล่าวต่างคำสั่งประเทศอื่น แต่่ก็ไม่ยอมให้บริษัทใช้สถานะความเป็นบริษัทสิงคโปร์เพื่อหลีกเลี่ยงหรือฝ่าฝืนมาตรการควบคุมการส่งออกของต่างประเทศเช่นกัน
กรณีของ Alice Huang สะท้อนอย่างชัดเจนเพราะ สิงคโปร์บอกว่าจะไม่สอบสวนเธอในประเทศสายลับจีน แต่จะสอบสวนกรณี Megaspeed ในประเด็นที่แอบส่งออกชิปไปยังชาติที่สามหรือไม่ ซึ่งเป็นการละเมิดกฏหมายของสิงคโปร์เองไม่ได้เป็นใบสั่่งจากสหรัฐฯ
กรณีทั้งหมดนี้ อาจตอบได้ว่าสิงคโปร์ แม้ไม่ได้เป็นต้นเหตุของความขัดแย้งระหว่างสองมหาอำนาจ แต่เป็นพื้นที่ที่ความสัมพันธ์ทางธุรกิจระหว่างจีนกับโลกตะวันตกมาบรรจบกัน และด้วยเหตุนี้จึงกลายเป็นจุดที่ถูกตรวจสอบอย่างเข้มข้นมากขึ้น
ปก-ภาพประกอบ AI
STORYTELLER BY
Jittrapon ponlawat
Editorial Lead
A former journalist who questions the world, now finding meaning in everyday life—fond of cats, deep talks, and the eloquence of silence.
